The Coalition to Save Lifta


Reports

Lifta and the Regime of Forgetting: Memory Work and Conservation
عن التحالف

تشكل تحالف إنقاذ لفتا في سنة 2010 من اجل حماية قرية لفتا، الواقعة بالمدخل الغربي للقدس، من مخطط لبناء وحدات سكانية من شأنه أن يسبب ضررا خطيرا للقرية التاريخية.  يؤمن التحالف بضرورة حفظ لفتا وتثبيت البيوت القديمة. يرى التحالف حاجة ماسة في زيادة الوعي العام لقضية حفظ لفتا وللقيم المتأصلة بها.

نقاط أساسية:

2006: تم الموافقة على مخطط رقم 6036 الذي يسمح التخطيط للبناء بقرية لفتا.

2011: أعلنت دائرة أراضي إسرائيل عن مناقصة استئجار قطع ارض لبناء 212 وحدة سكانية ومراكز تجارية في لفتا. التحالف لإنقاذ لفتا قام بتقديم  التماس إلى المحكمة اللوائية في القدس من اجل وقف المناقصة.

2012:  تم قبول الالتماس، وأصدرت المحكمة أمرا بإلغاء المناقصة وأمرت دائرة أراضي إسرائيل بالقيام بمسح هدفه إيجاد آليات للحفاظ وتوثيق القرية قبل تسويق قطع الأرض للبناء.

اليوم يعمل التحالف على عدة محاور أساسية من اجل وقف البناء كليا في لفتا والمحافظة عليها:

·         التراث والمعمارية في القرية:  في التحالف نعمل على توثيق وحفظ لفتا كمثال مميز لمشهد ثقافي محلي ولتراثٍ عربيٍ معماريٍ بات أن يكون ممحياً في البلاد.

تحتوي     لفتا على تراث معماري قديم  يمتدد من العصر الحديدي (البرونزي) الثاني وحتى الآن، من مكابس ومعاصر زيتون قديمة، وكهوفٌ ووسائل دفن والمزيد المزيد.  إلا أن خصوصية لفتا تتجلى في كونها شاهدة على التراث المعماري التقليدي للقرية العربية، الذي يضم السلاسل الجبلية القديمة والمشهد الطبيعي. وإضافة إلى البيوت القديمة ، فإن لفتا تحتوي أيضا على مباني عامة، مخازن غلال، مخابز طابون والآبار ونظام طرق وساحات وأفنية، وقنوات ري وزراعة. بدأ التحالف أيضا بالقيام بمسحٍ توثيقي وشامل للقرية بهدف الحفاظ عليها.
·         الطبيعة، علم البيئة، والمناظر الطبيعية:  نعمل بالتحالف جاهدين على رفع الوعي الجماهيري للأهمية البيئية والطبيعية الموجودة في لفتا.  تقع لفتا، من الناحية الجغرافية، على سفوح شديدة الانحدار تنتهي بوادٍ ونبع مياه صافية جارية كل السنة، تتجمع المياه في بركة تخزين كبيرة.  من الناحية البيئية، تتميز هذه المساحة بمجموعة كبيرة ومتنوعة من النباتات البرية، وبقايا لسلاسل زراعية جبلية و أشجار فاكهة عديدة، والكثير من الأحياء بفضل نبع المياه. تشكل لفتا أيضا جزأ هاما من المساحات الخضراء المحيطة بالقدس. من الناحية جمالية المشهد، فإن موقع لفتا في مدخل القدس يشكل معلما بارزا للزائرين وجزأ لا يتجزأ من منظر القرية وسحرها. يعمل التحالف على مسح وتوثيق منهجي  للقيم الطبيعية والجمالية المميزة في لفتا من اجل المحافظة عليها للأجيال القادمة. 

·         توثيق إنساني، اجتماعي، وثقافي:  للفتا تاريخٌ إنسانيٌ طويل. توثيق القصة الإنسانية هي إحدى الأدوات التي تعيد الحياة إلى القرية عن طريق العودة إلى الماضي، واستعمال الذكريات، الأسماء، وقصص الطفولة الرائعة  للاجئين الفلسطينيين، إضافة إلى توثيق اليهود الذين عاشوا في لفتا في سنوات الخمسينيات للقرن الماضي، والمزيد من تجارب أشخاص متعلقة في لفتا الجميلة. 

·         الإعلام والنشاط الجماهيري: يرى التحالف بالجمهور شريكا أساسيا في النضال من اجل لفتا:

v     إقامة جولات وورشات عديدة، الميسرة عن طريق الفلسطينيين الذين كبروا في لفتا حتى ال1947، مصممين معماريين، وأخصائيين

بيئيين، ومؤرخين.

v     تنظيم أيام عمل في القرية – لتنظيف القرية وفعاليات جماهيرية والمزيد .

v     موقع لفتا على الشابكة – www.liftasociety.org – وهو موقع اللاجئين الفلسطينيين اللفتاويين.

v     مجموعة "Save Lifta! لننقذ لفتا הצילו את לפתא" في أل Facebook.

v     العمل أمام وسائل الإعلام المحلية والعالمية.

 

על הקואליציה:

 

"הקואליציה להצלת ליפתא" התאחדה בשלהי 2010 כדי להציל את ליפתא, הכפר ההיסטורי שבמבואות ירושלים, מתוכנית בנייה המאיימת לפגוע בה פגיעה חמורה. הקואליציה מאמינה ששימור הכפר וייצוב הבניינים שבו חיוניים לעתידה של ליפתא ולעתידה של ירושלים, והיא פועלת להעלאת המודעות הציבורית לצורך בשמירה על ליפתא ועל הערכים הגלומים בה.

 

נקודות ציון עיקריות:


2006     אושרה תוכנית מס' 6036 שמטרתה לאפשר תכנון לשם בנייה בליפתא.

2011  מִנהל מקרקעי ישראל פרסם מכרז לחכירת מגרשים לבניית 212 יחידות דיור ושטחי מסחר  בליפתא. "הקואליציה להצלת ליפתא" הגישה עתירה לבית המשפט המחוזי בירושלים (בשבתו כבית משפט לעניינים מנהליים) כדי לעצור את המכרז.

2012    בית המשפט קיבל את העתירה, ביטל את המכרז והורה למנהל מקרקעי ישראל לערוך סקר שימור ותיעוד בכפר לפני שיווק הקרקעות לבנייה באמצעות מכרז נוסף. עם זאת, בית המשפט לא הורה על כל שינוי בתב"ע של ליפתא או במעמד התכנית שאושרה בעבר.

 

כיום הקואליציה פועלת בכמה מישורים כדי לעצור את הבנייה בליפתא ולהביא לשימורה:

1.     המורשת הבנויה בכפר 

אנו פועלים לתיעוד ליפתא ולשימורה בהיותה דוגמה ייחודית לנוף תרבות מקומי ולמורשת הערבית הבנויה, שכמעט שאינה קיימת עוד בארץ. לליפתא מורשת בנייה עתיקה: נמצאו בה שרידים מתקופת הברזל ב' ואילך, גתות ובתי בד עתיקים, מערות ומתקני קבורה ועוד. ואולם, ליפתא ידועה במיוחד בבנייה המסורתית של הכפר הערבי המשתלב במבנה הטרסות העתיק ובנוף, ובה בנייני מגורים, בנייני ציבור, ממגורות, טאבונים, בארות, מערכת דרכים, ככרות, חצרות ותעלות השקיה. בעקבות פסיקת בית המשפט, החלה הקואליציה בסקר תיעוד ושימור ראשוני בכפר.

 

2.     סביבה, אקולוגיה ונוף

אנו פועלים כדי להעלות את המודעות הציבורית לחשיבות הסביבתית הרבה של ליפתא. ליפתא משתרעת על פני מדרונות תלולים וואדי ובו מעיין חתום הנובע כל השנה ונקבה המובילה את המים אל ברכת אגירה גדולה. מבחינה אקולוגית, מרחב זה מתאפיין במגוון גדול במיוחד של צמחי בר ועצי פרי, בשרידי חקלאות מדרגות הררית, והודות למי המעיין, גם במגוון בעלי חיים. ליפתא היא גם חלק חשוב מטבעת השטחים הפתוחים שסביב העיר ירושלים. מבחינה נופית, יופייה הייחודי של ליפתא הוא סימן ההיכר של הכניסה לירושלים וחלק בלתי נפרד מנוף העיר ומקסמה. הקואליציה פועלת למיפוי ולתיעוד של ערכי הטבע והנוף הייחודיים בליפתא לשם שימורם לדורות הבאים.

 

3.     תיעוד אנושי, חברתי ותרבותי

לליפתא היסטוריה אנושית רבת שנים. תיעוד הסיפור האנושי הוא אחד הכלים היכולים לעורר מודעות לחשיבות המקום בעזרת שימוש בעבר, בזיכרונות, בשמות, בסיפוריהם המרתקים של הפליטים הפלסטינים מליפתא, של היהודים שגרו בליפתא מסוף שנות הארבעים של המאה העשרים, של מי שעדיין גרים בה ושל אנשים אחרים הקשורים בחוויותיהם לליפתא היפה.

 

4.     תקשורת ופעילות ציבורית

הקואליציה רואה בציבור שותף עיקרי במאבק להצלת ליפתא. לשם כך מקיימת הקואליציה מגוון פעולות:

-    סיורים וסדנאות, ובהם סיורים שמדריכים פלסטינים שגדלו בליפתא עד 1948, אדריכלים, מומחי שימור, היסטוריונים, אנשי סביבה ומומחים לאקולוגיה.

-        ימי עבודה המוקדשים לניקיון הכפר, לפעילות קהילתית ועוד.

-        אתר האינטרנט של ליפתא – www.liftasociety.org – אתר פליטי ליפתא הפלסטינים. 

-        קבוצת "Save Lifta! لننقذ لفتا הצילו את לפתא" ב־Facebook.

-        עבודת הסברה מול התקשורת המקומית והבין­־לאומית ומובילי דעת קהל.

 

מי אנחנו?

בקואליציה כמה עשרות פעילים – פלסטינים, ישראלים ובני לאומים אחרים, נשים וגברים, בני דתות שונות, מי שגרו בליפתא ובני משפחותיהם, בעלי מקצועות רלוונטיים למחקר הכפר ובעלי עניין אחרים.

תקציב ההוצאות שלנו שולי וכולנו פועלים בהתנדבות, מתוך הכרה בחשיבות ההצלה של ליפתא ומורשתה ובהיותה מודל לקיימות ולעתיד טוב יותר לאנשים פרטיים, לחברה, למדינה ולארץ שאנו חיים בהן.